vandaag104
gisteren186
deze week104
deze maand3392

Momenteel zijn 47 gasten en geen leden online

Deze site wordt u aangeboden door

Logo KH

Proceswater

In vrijwel ieder bedrijf wordt gebruik gemaakt van water: als koelvloeistof, procesmiddel, oplosmiddel of als vervoermiddel. Al deze toepassingen samen vallen onder de noemer proceswater. Deze diversiteit zorgt ervoor dat er per functie verschillende kwaliteitseisen aan het water wordt gesteld. En dit bepaalt dus ook waar het proceswater vandaan kan komen.

Oorsprong en eisen
Over het algemeen wordt er geen drinkwater gebruikt voor industriële processen maar ‘goedkopere’ soorten zoals grond- of oppervlaktewater. Meer dan 90% van het proceswater in Nederland wordt onttrokken aan oppervlaktewater. De kwaliteit van oppervlaktewater fluctueert per seizoen. Afhankelijk van de toepassing en het seizoen, moet het water behandeld worden voor gebruik. Dit gebeurt meestal in de fabriek zelf. Het water wordt onttrokken aan een lokale bron, levende organismen, zoals vissen worden direct geweerd doormiddel van roosters. Zwevende stoffen en algen kunnen leiden tot verstoppingen in fabrieksinstallaties, zij worden verwijderd door middel van filters. Of het water nog verder behandeld moet worden hangt af van de uiteindelijke functie.

Naast grond- en oppervlaktewater wordt ook gebruikt gemaakt van ‘grijs’ of ‘E’ water. Dit is gedeeltelijk voorgezuiverd oppervlakte of regenwater geproduceerd door waterleidingbedrijven.

Vanwege strenge overheidseisen met betrekking tot het gebruik van grondwater komt slechts een klein gedeelte van het proceswater uit de grond. Dit water moet vaak nog gezuiverd worden van mangaan- en ijzerverbindingen.

Proceswater dat gebruikt wordt voor de koeling heeft als voornaamste eis dat het een niet te hoge begintemperatuur mag hebben omdat het de proceswarmte moet kunnen opnemen.


Gebruik
In totaal verbruikt de Nederlandse industrie rond de 13 biljoen liter water per jaar. Elektriciteitsbedrijven zijn veruit de grootste waterverbruikers. Zij nemen ruim driekwart van totale waterverbruik voor hun rekening, vrijwel geheel voor koeling. Ook in de andere industriële sectoren wordt proceswater vooral gebruikt voor koeling (85%).
De chemische industrie en de raffinaderijen zijn na de energiesector de grootste industriële waterverbruikers.
alt
Belasting natuur
Het lozen van industrieel afvalwater vormt een grote bron van (chemische) verontreiniging. De kwaliteit van het afvalwater is afhankelijk van de hoeveelheid zuren, zouten en giftige metalen die zich in het water bevinden en van de mate waarin het afvalwater al behandeld is voordat geloosd wordt. Het water wordt vaak via rioolsystemen geloosd op het oppervlaktewater. Dit zijn de zogenaamde vervuilende ‘puntbronnen’. Omdat het duidelijk is vanuit welk punt deze vervuiling afkomstig is zijn de verantwoordelijken voor de vervuiling relatief makkelijk aan te wijzen en kunnen er maatregelen getroffen worden. Verder is er de verontreiniging door diffuse bronnen: zoals zure regen of vervuild grondwater. Omdat hier geen duidelijke verantwoordelijke aan te wijzen is zijn deze bronnen van vervuiling moeilijker aan te pakken. Ook gebeurt het dat industrieel afvalwater illegaal naar zee getransporteerd wordt om daar vervolgens gedumpt te worden. Sommige fabrieken vinden het namelijk te duur om dit water te zuiveren.

Thermische vervuiling
Een andere soort vervuiling is de thermische vervuiling. Hoewel koelwater vaak geen chemische verontreiniging veroorzaakt zorgt het wel voor thermische vervuiling. Als het water gebruikt wordt voor koeling is het een paar graden warmer dan het ecosysteem waarin het geloosd. Dit leidt tot een verlaging van de oplosbaarheid van zuurstof in het water. Ook zorgt het er voor dat organismen sneller gaan ademhalen. Veel organismen sterven door een zuurstoftekort of zijn vatbaarder voor ziekten. Verder kan de opwarming van oppervlaktewater leiden tot excessieve algengroei, de groei van blauwalgen en het optreden van botulisme. In warme en droge perioden kunnen situaties ontstaan waarbij de elektriciteitsproductie niet meer ongestoord kan plaatsvinden zonder overschrijding van koelwaternormen. Mede door de klimaatverandering zullen de problemen rond thermische vervuiling naar verwachting toenemen, omdat de rivieren in de zomer minder water zullen voeren.  Ook het internationale aspect vraagt aandacht: als het water dat bij Lobith ons land binnen stroomt te warm is, beperkt dat de mogelijkheden voor gebruik van koelwater in Nederland en neemt de schade toe.

Alternatieven
Enkele alternatieven ter verbetering van het industriële afvalwater kunnen gevonden worden in het gebruik van biologisch afbreekbare stoffen bij het behandelen van proceswater. Verder zorgt een efficiënt brandstofverbruik bij de energiecentrales voor een dalende hoeveelheid afgevoerde warmte via koelwater. Dit hoger rendement wordt gerealiseerd door het gebruik van gasturbines in combicentrales en stoom- en gasturbines.